| |
Datum |
Gebeurtenis(sen) |
| 1 | 1588 | - 1588—1795: Republiek der Verenigde Nederlanden
De Republiek der Verenigde Nederlanden was tussen 1588 en 1795 een confederatie/statenbond met trekken van een defensieverbond en een douane-unie. Ze besloeg grotendeels het grondgebied van het huidige Nederland. Zij verwierf in de 17e eeuw grote politieke en economische macht en speelde geruime tijd een hoofdrol op het wereldtoneel. Het einde kwam met de inval van Frankrijk in 1793-1795, al was de neergang al eerder ingezet.
De Republiek bestond uit acht soevereine staten: Groningen, Friesland, Overijssel, Gelderland, Utrecht, Holland, Zeeland, en Drenthe. Elke staat bestuurde het eigen gebied. Vertegenwoordigers van zeven staten (Drenthe viel hierbuiten) stuurden hun vertegenwoordigers naar de Staten-Generaal in Den Haag. Gebiedsdelen die zich buiten de acht provinciën bevonden maar wel tot het grondgebied van de confederatie behoorden, de zogenaamde generaliteitslanden, bevonden zich grotendeels in het huidige Zeeuws-Vlaanderen, de huidige Nederlandse provincies Noord-Brabant, Limburg, en in het zuidoosten van de huidige provincie Groningen.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Republiek_der_Zeven_Verenigde_Nederlanden
|
| 2 | 1740 | - 1740—1748: Hongerperiode Grote steden
Hongerperiode Grote steden, Doelistenoproer, opstanden.
|
| 3 | 1745 | - 1745: Tweede veepestepidemie.
|
| 4 | 1748 | - 1748: Pachtersoproer
In 1748 brak in de Republiek het Pachtersoproer uit, rellen die waren gericht tegen de belastingpachters, waarvan algemeen werd aangenomen dat ze zich op ongeoorloofde wijze verrijkten. De Staten van Friesland besloten hierop de wijze van belastingheffing te veranderen. Alle indirecte belastingen zouden worden vervangen door een heffing die min of meer evenredig zou zijn met gezinsgrootte en welstand.
Op 30 december van dat jaar volgde, na het uitschrijven van een prijsvraag, de bekendmaking van de nieuwe belastingwetten. Eén daarvan bepaalde de invoering van de quotisatie. Maar het volk was daarover al gauw nog ontevredener dan over de vroegere belastingen. De quotisatie is dan ook in 1750 al weer afgeschaft.
Belastingheffing 18de eeuw
Ten tijde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden waren de provincies op velerlei gebied soeverein, onder meer op dat van de belastingheffing. Toch was er tussen de gewesten een belangrijk punt van overeenkomst: bijna alle belastingen werden verpacht. Dit hield in dat de Staten gewoonlijk jaarlijks aan de hoogstbiedende de invordering van bepaalde belastingen opdroegen; de pachter moest er dan zelf maar voor zorgen dat hij zijn pachtsom er weer uitkreeg. Deze figuur is dus zeer wel vergelijkbaar met de tollenaar die we uit de bijbel kennen; hij had daarmee ook diens grote impopulariteit gemeen.
https://www.tresoar.nl/help/Pages/Quotisatie-1749---achtergronden.aspx
|
| 5 | 1758 | - 1758—1795: De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden
De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (Latijn: Belgium Foederatum) was tussen 1588 en 1795 een confederatie met trekken van een defensieverbond en een douane-unie. Ze besloeg grotendeels het grondgebied van het huidige Nederland. Zij verwierf in de 17e eeuw grote politieke en economische macht en speelde geruime tijd een hoofdrol op het wereldtoneel. Het einde kwam met de Franse invasie van 1792–1795, al was de neergang al eerder ingezet.
De Republiek bestond uit acht soevereine staten: Stad en Lande (Groningen), Friesland, Overijssel, Gelderland, Utrecht, Holland, Zeeland en Drenthe. Elke staat bestuurde zijn eigen gebied. Vertegenwoordigers van zeven staten (Drenthe viel hierbuiten) stuurden hun vertegenwoordigers naar de Staten-Generaal in Den Haag.
|
| 6 | 1775 | - 1775—1776: Beulake verzwolgen
Tijdens de noordwesterstormen in de nacht van 14 op 15 november 1775 en van 21 op 22 november 1776 werden de gevolgen van de jarenlange vervening voor Beulake pijnlijk duidelijk. De Zuiderzeedijk brak beide keren op veel plaatsen door. Het binnenstromende water spoelde de ribben weg en vernielde de huizen en turfschuren. Hele stukken veenland dreven weg. Na de storm van 1775 woonden er nog ongeveer 50 mensen in het dorp. Zij hadden zich bij het losbreken van de tweede, nog verwoestender storm verschanst in de kerk. De schuilplaats doorstond het geweld en de Beulakers beleefden er de spannendste 36 uur uit hun leven, voordat ze met boten het Hoge Land van Vollenhove bereikten. Tijdens de twee stormen was er zoveel land weggeslagen dat grote delen van het gebied in veenplassen, wieden, waren veranderd. Het grootste wiede werd genoemd naar het verdronken dorp.
Ontheemden
De turfgravers en veenbazen van Beulake hadden lessen getrokken uit hun roekeloze graverijen en zochten hun heil in de veengebieden van Wanneperveen, Oldemarkt en Friesland. De ouderen en armen vertrokken vooral naar Vollenhove, waar ze door de diaconie van de moederkerk werden opgevangen. De preekstoel uit hun dorpskerk werd aangekocht voor de Kleine Kerk. De vervening in het schoutambt bereikte nooit meer het peil van vóór de ramp. De turf die het land aan de randen van de wieden nog opbracht, werd via de Moespotvaart onder de rook van Vollenhove en het Veentje bij Sint Jansklooster aan wal gebracht. Deze vaarten werden nog tot ver in de 20ste eeuw voor dit doel gebruikt.
De Beulakers moesten vluchten voor het water, maar brachten het er allemaal levend af. Spullen die ze in allerijl hadden moeten achterlaten, worden sinds het midden van de jaren zeventig opgedoken door R. Massier.
|
| 7 | 1781 | - 1781: Watersnood riviergebieden
|
| 8 | 1794 | - 1794—1805: Franse Tijd
De 'Republiek der Verenigde Nederlanden' werd in 1794-1795 door de Fransen veroverd onder leiding van bevelhebber 'Charles Pichegru' (geholpen door de Nederlander 'Herman Willem Daendels'); de verovering werd vergemakkelijkt door het dichtvriezen van de Waterlinie; Willem V moest op 18 januari 1795 uitwijken naar Engeland (en van daaruit in 1801 naar Duitsland); de patriotten namen de macht over van de aristocratische regenten en proclameerden de Bataafsche Republiek; op 16 mei 1795 werd het Haags Verdrag gesloten, waarmee ons land een vazalstaat werd van Frankrijk; in 3.1796 kwam er een Nationale Vergadering; in 1798 pleegde Daendels een staatsgreep, die de unitarissen aan de macht bracht; er kwam een nieuwe grondwet, die een Vertegenwoordigend Lichaam (met een Eerste en Tweede Kamer) instelde en als regering een Directoire; in 1799 sloeg Daendels bij Castricum een Brits-Russische invasie af; in 1801 kwam er een nieuwe grondwet; bij de Vrede van Amiens (1802) kreeg ons land van Engeland zijn koloniën terug (behalve Ceylon); na de grondwetswijziging van 1805 kwam er een raadpensionaris als eenhoofdig gezag, namelijk Rutger Jan Schimmelpenninck (van 31 oktober 1761 tot 25 maart 1825).
|
| 9 | 1801 | - 1801: Eerste topografische kaart
Start landelijke driehoeksmeting door baron Krayenhoff als basis voor eerste topografische kaart van de toenmalige Bataafse Republiek.
|
| 10 | 1811 | - 1811: Invoering van de Burgelijke Stand en het Kadaster.
- 1811: Keizer Napoleon besluit dat Nederland een kadaster moet krijgen. Kadastrering begint. Eerste landelijke openbare registers.
|
| 11 | 1813 | - 1813—1814: Kozakken Schipbrug Wijhe
De kozakken, als voorhoede van het leger der Bondgenoten, komen in Nederland.
2.11 1813 De kozakken, als voorhoede van het leger der Bondgenoten, komen in Nederland.
Een schipbrug was het resultaat, aangelegd omstreeks 23 november 1813.
http://www.regiocanons.nl/overijssel/salland/wijhe/-kozakken
http://www.kozakkendorp.nl/historie/kozakken
|
| 12 | 1820 | - 1820: Watersnood Langs grote rivieren
Watersnood Langs grote rivieren
|
| 13 | 1825 | - 1825: Watersnood 1825
Ramp treft IJsseldelta
Tijd van burgers en stoommachines
Zwolle den 7 Februarij
\"De verschrikkelijke stormen en watervloed, op den 4 en 5 dezer, hebben voor de provincie Overijssel de noodlottigste gevolgen gehad. In den morgenstond van den 4den verhief zich den vloed, door eenen Noordwesten storm, op de kusten van Kampen en Genemuiden gedreven, en de storm des morgens te elf uren woedende, drong het opgestuwde water tot eene voorbeeldelooze hoogte de monden des IJssels en het Zwarte Water in. […] De dijk aan den regter-oever des IJssels liep ruim 3 palmen [decimeter] over, en de golven verhieven zich op denzelven tot eene zoodanige hoogte, dat […] deze op vier plaatsen doorbrak. De inundatie verspreidde zich in een oogenblik in de Polder van Mastenbroek, en de snelheid des inloopenden water was zoo geweldig, dat men op niets anders, dan op het redden van menschen kon bedacht zijn, terwijl het grootste gedeelte van het vee verloren ging. […] Hartbrekende zijn de berigten, die van deze ramp, in zulk eene wijde uitgestrektheid ieder oogenblik meer en meer het omkomen van menschen en van vee bevestigen.\"
Canon van Overijssel www.canonvanoverijssel.nl
Regiocanons > Overijssel > Overijssel
Watersnood 1825
|
| 14 | 1838 | - 1838: Invoering burgerlijk wetboek: inschrijving overdrachts- en hypotheekakten verplicht. Nieuwe registers van in- en overschrijving onroerende goederen.
|
| 15 | 1845 | - 1845—1847: Misoogsten hongersnood
1845-1847 Misoogsten en hongersnood Grote steden
|
| 16 | 1848 | - 1848—1849: Cholera Landelijk
Cholera Landelijk 22.000
|
1792 -